بررسی تحلیلی انتقادی روش تفسیر عرفانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای فقه و معارف اسلامی گرایش تفسیر و علوم قرآن، جامعه المصطفی العالمیه

2 دانش پژوه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه مجازی المصطفی قم

چکیده

یکی از قدیمی ترین روش‎های تفسیری قرآن، روش تفسیر عرفانی است. این روش که از آن به تفسیر (اشاری) و (رمزی) نیز یاد می‎شود بر پایه استفاده از تاویل و باطن قرآن، اشارات قرآنی و تداعی معانی استوار است. اساس تفسیر عرفانی، در واقع، آیاتی از قرآن کریم است که انسان را به تفکر و تدبر دعوت می‎کند و او را به سیر در انفس و آفاق فرا می‎خواند. به عبارت روشن تر، تفسیر عرفانی نتیجه تجربیات عارفان و بیان نکته‎های عرفانی الهی از رهگذر عبارات قرآنی است که این مساله، بیشتر شبیه تاویل است تا تفسیر. آنچه که سبب نقد تفسیر عرفانی در برخی منابع شده است، آمیخته شدن آن با تفسیر به رای و برداشت‎های سلیقه ای است لذا این پژوهش بر آن است ضمن بررسی مفاهیم مرتبط با موضوع، روش‎های تفسیر را بازگو نموده و با پرداختن به ریشه‎های تفسیر عرفانی، تفاوت آن با تفسیر باطنی را روشن سازد و در انتها به ارزیابی این روش تفسیری بپردازد.

کلیدواژه‌ها