1
دکترای فقه و معارف اسلامی گرایش تفسیر و علوم قرآن، جامعه المصطفی العالمیه
2
دانش پژوه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه مجازی المصطفی قم
چکیده
یکی از قدیمی ترین روشهای تفسیری قرآن، روش تفسیر عرفانی است. این روش که از آن به تفسیر (اشاری) و (رمزی) نیز یاد میشود بر پایه استفاده از تاویل و باطن قرآن، اشارات قرآنی و تداعی معانی استوار است. اساس تفسیر عرفانی، در واقع، آیاتی از قرآن کریم است که انسان را به تفکر و تدبر دعوت میکند و او را به سیر در انفس و آفاق فرا میخواند. به عبارت روشن تر، تفسیر عرفانی نتیجه تجربیات عارفان و بیان نکتههای عرفانی الهی از رهگذر عبارات قرآنی است که این مساله، بیشتر شبیه تاویل است تا تفسیر. آنچه که سبب نقد تفسیر عرفانی در برخی منابع شده است، آمیخته شدن آن با تفسیر به رای و برداشتهای سلیقه ای است لذا این پژوهش بر آن است ضمن بررسی مفاهیم مرتبط با موضوع، روشهای تفسیر را بازگو نموده و با پرداختن به ریشههای تفسیر عرفانی، تفاوت آن با تفسیر باطنی را روشن سازد و در انتها به ارزیابی این روش تفسیری بپردازد.