مقام ومنزلت اهل‌بیت علیهم السلام در قرآن کریم تحلیل بر آیات تطهیر، مودت، ولایت
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
فارغ تحصیل سطح چهارجامعة المصطفی العالمیه ازمجتمع آموزش عالی فقه
چکیده
در این مقاله(مقام ومنزلت اهل بیت( در قرآن کریم تحلیل بر آیات تطهیر، مودت، ولایت) مورد تحقیق ومداقه علمی قرار گرفته است.
لفظ اهل بیت سه مورددر قرآن شریف آمده است، بر فرض لفظ «اهل البیت»مطلق است مواردی که قرینه مناسب برای تعیین مقصود وجود ندارد،اهل بیت، به همسر هم صادق است بنا به این آیه اول، در داستان موسیm، آن گاه که نوزادی کوچک بود و خانواده فرعون او را پیدا کردند تا درآینده، دشمن و مایه اندوهشان باشد و پستان هیچ زنی را به دهان نگرفت و خانواده فرعون در کارش درمانده شدند.
در آیه دوم، درداستان ابراهیمm، آن گاه که همسرش از بشارت فرشتگان که به او مژده دادند اسحاق و پس از او یعقوب را به دنیا خواهد آورد، به شگفت آمد. در این دوآیه به خانم خانه هم اهل بیت صدق می کند.ولی در آیه سوم که آیه تطهیراست، قرینه وجود دارد که مراد همان پنج تن آل عبا است شامل همسران رسول الله نیست .
آیه مودت در این مقاله مورد برسی قرار گرفته است وقتى خداوند متعال أجر رسولش را از امّت به جهت سفیر بودن بین خدا و خلق و بذل جان در این راه و رساندن دین، محبّت نسبت به أهل بیتش قرار مىدهد، اظهار محبّت نسبت به أهل بیت واجب مىگردد و زمانى که مودّت نسبت به آنها واجب شد، اطاعتشان واجب مىشود و وقتى اطاعت از آنها واجب گردید پیروى از آنان واجب مىشود.
هم چنین آیه ولایت نیز مورد مداقه علمی وتحلیل قرار گرفته است و جُرجانى هم نقل نموده: «أئمّه تفسیر اجماع دارند بر اینکه مراد از «اَلَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ» علىm است چه اینکه ایشان در نمازدر حال رکوع بود که سائل از وى درخواست کمک نمود، پس حضرت انگشتر خود را به او دادند و این آیه نازل شد».
هدف این نوشتار تبیین مقام ومنزلت اهل بیت( در قرآن کریم تحلیل برآیات تطهیر، مودت، ولایت مورد مداقه قرار گرفته است.
پرسش اصلی در این مقاله این است مراد از اهل بیت( همان پنج تن آل عبا است یا همسران ونزدیکان پیامبر هم شامل است .
سوال فرعی اینکه ذکر جایگاه وفضایل چه فایده دارد؟ از این سوا ل جواب داده شده است : که ذکر فضایل اهل بیت( برای اصلاح جامعه وتربیت نفوس به سوی خیر وفلاح یک امر بسیار ضروری وموثر است وروایات زیادی در فواید ذکر فضایل اهل بیت( بیان شده است.
به رویش توصفی وتطبقی فضیلت اهل بیت عصمت وطهارت در این تحقیق مورد بحث قرار گرفته از آیات وروایات کثیری از طریق فرقین در تبین منزلت وفضایل اهل بیت ذکر شده است.
در این مقاله چنین یافتم همه به صورت قد رمتیقن فریقین قبول دارد که مراد اهل بیت،همان پنج تن آل عبا است از اهل سنت بسیار افراد نادر است، که این قدر متیقن پنج تن آل عبا را قبول ندارد آنها بسیار قلیل به منزله عدم است برخی از اهل سنت می گوید :مراد از اهل بیت زنان پیامبر ص و نزدیکان پیامبر مصداق اهل بیت( است ولی اکثرعلمای اهل سنت قبول دارد مراد از اهل بیت همین پنج تن آل عبا است مودت اهل بیت( واجب است و جُرجانى هم نقل نموده: «أئمّه تفسیر اجماع دارند بر اینکه مراد از «اَلَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ» علىm است چه اینکه ایشان در نمازدر حال رکوع بود که سائل از وى درخواست کمک نمود، پس حضرت انگشتر خود را به او دادند و این آیه نازل شد»(جُرجانی، بی تا،ج8، ص ۳۶۰).
لفظ اهل بیت سه مورددر قرآن شریف آمده است، بر فرض لفظ «اهل البیت»مطلق است مواردی که قرینه مناسب برای تعیین مقصود وجود ندارد،اهل بیت، به همسر هم صادق است بنا به این آیه اول، در داستان موسیm، آن گاه که نوزادی کوچک بود و خانواده فرعون او را پیدا کردند تا درآینده، دشمن و مایه اندوهشان باشد و پستان هیچ زنی را به دهان نگرفت و خانواده فرعون در کارش درمانده شدند.
در آیه دوم، درداستان ابراهیمm، آن گاه که همسرش از بشارت فرشتگان که به او مژده دادند اسحاق و پس از او یعقوب را به دنیا خواهد آورد، به شگفت آمد. در این دوآیه به خانم خانه هم اهل بیت صدق می کند.ولی در آیه سوم که آیه تطهیراست، قرینه وجود دارد که مراد همان پنج تن آل عبا است شامل همسران رسول الله نیست .
آیه مودت در این مقاله مورد برسی قرار گرفته است وقتى خداوند متعال أجر رسولش را از امّت به جهت سفیر بودن بین خدا و خلق و بذل جان در این راه و رساندن دین، محبّت نسبت به أهل بیتش قرار مىدهد، اظهار محبّت نسبت به أهل بیت واجب مىگردد و زمانى که مودّت نسبت به آنها واجب شد، اطاعتشان واجب مىشود و وقتى اطاعت از آنها واجب گردید پیروى از آنان واجب مىشود.
هم چنین آیه ولایت نیز مورد مداقه علمی وتحلیل قرار گرفته است و جُرجانى هم نقل نموده: «أئمّه تفسیر اجماع دارند بر اینکه مراد از «اَلَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ» علىm است چه اینکه ایشان در نمازدر حال رکوع بود که سائل از وى درخواست کمک نمود، پس حضرت انگشتر خود را به او دادند و این آیه نازل شد».
هدف این نوشتار تبیین مقام ومنزلت اهل بیت( در قرآن کریم تحلیل برآیات تطهیر، مودت، ولایت مورد مداقه قرار گرفته است.
پرسش اصلی در این مقاله این است مراد از اهل بیت( همان پنج تن آل عبا است یا همسران ونزدیکان پیامبر هم شامل است .
سوال فرعی اینکه ذکر جایگاه وفضایل چه فایده دارد؟ از این سوا ل جواب داده شده است : که ذکر فضایل اهل بیت( برای اصلاح جامعه وتربیت نفوس به سوی خیر وفلاح یک امر بسیار ضروری وموثر است وروایات زیادی در فواید ذکر فضایل اهل بیت( بیان شده است.
به رویش توصفی وتطبقی فضیلت اهل بیت عصمت وطهارت در این تحقیق مورد بحث قرار گرفته از آیات وروایات کثیری از طریق فرقین در تبین منزلت وفضایل اهل بیت ذکر شده است.
در این مقاله چنین یافتم همه به صورت قد رمتیقن فریقین قبول دارد که مراد اهل بیت،همان پنج تن آل عبا است از اهل سنت بسیار افراد نادر است، که این قدر متیقن پنج تن آل عبا را قبول ندارد آنها بسیار قلیل به منزله عدم است برخی از اهل سنت می گوید :مراد از اهل بیت زنان پیامبر ص و نزدیکان پیامبر مصداق اهل بیت( است ولی اکثرعلمای اهل سنت قبول دارد مراد از اهل بیت همین پنج تن آل عبا است مودت اهل بیت( واجب است و جُرجانى هم نقل نموده: «أئمّه تفسیر اجماع دارند بر اینکه مراد از «اَلَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ» علىm است چه اینکه ایشان در نمازدر حال رکوع بود که سائل از وى درخواست کمک نمود، پس حضرت انگشتر خود را به او دادند و این آیه نازل شد»(جُرجانی، بی تا،ج8، ص ۳۶۰).
کلیدواژه‌ها
)