نقش اراده الهی در پیروزی‌های پیامبر؟ص؟ (تحلیل تاریخی _ تفسیری آیه «وَ ما رَمَیتَ إِذ رَمَیتَ» در جنگ بدر)
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دانشجوی دکترای تاریخ تشیع، جامعة المصطفی العالمیة، مدرسه امام خمینی
چکیده
جنگ بدر، نخستین رویارویی نظامی بزرگ مسلمانان با مشرکان قریش بود که در هفدهم رمضان سال دوم هجری رخ داد. در این نبرد تاریخی، قرآن کریم در آیه‌ای از سوره انفال به بیان نقش اراده الهی در پیروزی مسلمانان پرداخته و می‌فرماید: «وَما رَمَیتَ إِذ رَمَیتَ وَلَکِنَّ اللَّهَ رَمَى» (انفال/۱۷.)این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد تاریخی ـ تفسیری، به بررسی چگونگی تعامل اراده الهی و اراده انسانی در پیروزی پیامبر اکرمj در جنگ بدر می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آیه مذکور، نه نفی کنش انسانی پیامبرj است و نه صرفاً بیانگر یک معجزه الهی؛ بلکه ناظر به نوعی همکاری و هماهنگی میان اراده تکوینی و اراده تشریعی الهی است که در آن، تلاش و مجاهدت انسانی در چارچوب مشیت الهی معنا می‌یابد. همچنین مشخص می‌شود که تفسیرهای مختلف از این آیه، از جمله تفسیرهای ماتریدی، اشعری و شیعی، هر یک زاویه‌ای متفاوت اما مکمل را در فهم این آیه ارائه می‌دهند.
کلیدواژه‌ها
)